today

Những Thách Thức Phổ Biến Của Business Analyst Và Cách Vượt Qua Trong Thực Tế

Trong bối cảnh doanh nghiệp ngày càng phụ thuộc vào dữ liệu và công nghệ, vai trò của Business Analyst không chỉ dừng lại ở việc thu thập yêu cầu mà còn trở thành cầu nối chiến lược giữa business và IT. Tuy nhiên, trên thực tế, BA phải đối mặt với rất nhiều khó khăn trong quá trình làm việc. Những thách thức này không chỉ đến từ kỹ thuật mà còn từ con người, quy trình và bối cảnh tổ chức. Việc nhận diện và hiểu rõ các vấn đề phổ biến sẽ giúp BA nâng cao năng lực và giảm thiểu rủi ro trong dự án. Hãy cùng BAC khám phá trong bài viết dưới đây.

1. Vấn đề về yêu cầu không rõ ràng và thay đổi liên tục

Một trong những khó khăn phổ biến nhất của Business Analyst là việc làm việc với các yêu cầu thiếu rõ ràng hoặc liên tục thay đổi. Stakeholder thường không thể diễn đạt chính xác nhu cầu của họ ngay từ đầu, hoặc chính họ cũng chưa hiểu rõ vấn đề mình đang gặp phải.

Trong nhiều dự án, BA nhận được những yêu cầu mang tính mơ hồ như “cải thiện trải nghiệm người dùng” hoặc “tối ưu hệ thống”. Nếu không làm rõ, những yêu cầu này dễ dẫn đến hiểu sai và triển khai sai hướng.

Vấn đề về yêu cầu không rõ ràng và thay đổi liên tục

Ví dụ, trong một dự án phát triển hệ thống e-learning, stakeholder yêu cầu “tăng engagement của học viên”. Nếu BA không đào sâu, team có thể hiểu là thêm nhiều tính năng tương tác. Tuy nhiên, nguyên nhân gốc có thể là nội dung quá khó hoặc thời lượng video quá dài.

Để giải quyết vấn đề này, BA cần áp dụng kỹ thuật phân tích như root cause analysis, stakeholder interview và workshop để làm rõ yêu cầu. Việc sử dụng các mô hình như use case hoặc user story cũng giúp chuyển đổi yêu cầu mơ hồ thành dạng cụ thể và dễ hiểu hơn.

2. Khoảng cách giao tiếp giữa các bên liên quan

Business Analyst thường làm việc với nhiều nhóm khác nhau như business, technical team và end-user. Mỗi nhóm có một cách suy nghĩ và ngôn ngữ riêng, dẫn đến sự lệch pha trong giao tiếp.

Business quan tâm đến giá trị và lợi nhuận, trong khi IT tập trung vào tính khả thi và kỹ thuật. Nếu BA không đóng vai trò trung gian hiệu quả, thông tin dễ bị hiểu sai hoặc mất mát trong quá trình truyền đạt.

Ví dụ, một stakeholder yêu cầu “hệ thống phải nhanh”. Đối với business, “nhanh” có thể là phản hồi dưới 2 giây. Nhưng với developer, nếu không có định nghĩa rõ, họ có thể hiểu theo cách khác, dẫn đến việc triển khai không đáp ứng kỳ vọng.

Để thu hẹp khoảng cách này, BA cần chuẩn hóa giao tiếp bằng cách sử dụng tài liệu rõ ràng, định nghĩa cụ thể và xác nhận lại với các bên liên quan. Kỹ năng communication và facilitation đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong bối cảnh này.

3. Thiếu sự tham gia và cam kết từ stakeholder

Một vấn đề thực tế khác là stakeholder không dành đủ thời gian hoặc sự quan tâm cho dự án. Điều này khiến BA gặp khó khăn trong việc thu thập yêu cầu, xác nhận thông tin và ra quyết định.

Trong nhiều trường hợp, stakeholder chỉ tham gia ở giai đoạn đầu, sau đó gần như “biến mất”. Khi sản phẩm được triển khai, họ lại không hài lòng vì kết quả không đúng kỳ vọng.

Ví dụ, trong một dự án CRM, BA đã thu thập yêu cầu ban đầu từ team sales. Tuy nhiên, trong suốt quá trình phát triển, team này không tham gia review. Khi sản phẩm hoàn thành, họ phản hồi rằng workflow không phù hợp với thực tế vận hành.

Để hạn chế vấn đề này, BA cần thiết lập cơ chế làm việc rõ ràng ngay từ đầu, bao gồm lịch họp định kỳ, checkpoint và quy trình xác nhận yêu cầu. Ngoài ra, việc truyền thông rõ giá trị của dự án cũng giúp tăng mức độ cam kết từ stakeholder.

4. Khó khăn trong việc xác định giá trị thực sự của giải pháp

Một trong những chuyển đổi quan trọng của Business Analyst hiện đại là từ việc tập trung vào đầu ra sang tập trung vào kết quả. Tuy nhiên, không phải BA nào cũng dễ dàng xác định được giá trị thực sự mà một giải pháp mang lại.

Nhiều dự án hoàn thành đúng yêu cầu nhưng không tạo ra tác động rõ ràng đến business. Điều này xảy ra khi BA chỉ tập trung vào việc “xây đúng” mà không đặt câu hỏi “xây để làm gì”.

Ví dụ, một hệ thống báo cáo được xây dựng với đầy đủ dashboard và chỉ số. Tuy nhiên, nếu người dùng không sử dụng hoặc không hiểu dữ liệu, hệ thống đó gần như không mang lại giá trị.

Để giải quyết, BA cần liên kết mỗi yêu cầu với một mục tiêu cụ thể, chẳng hạn như tăng doanh thu, giảm chi phí hoặc cải thiện trải nghiệm người dùng. Việc xác định KPI ngay từ đầu sẽ giúp đo lường hiệu quả của giải pháp một cách rõ ràng.

5. Áp lực từ thay đổi công nghệ và môi trường

Công nghệ phát triển nhanh chóng khiến BA phải liên tục cập nhật kiến thức. Những xu hướng như AI, Big Data hay Automation không chỉ thay đổi cách hệ thống vận hành mà còn thay đổi cả cách BA làm việc.

Nếu không theo kịp, BA dễ bị tụt hậu và mất khả năng đóng góp giá trị trong dự án. Tuy nhiên, việc học quá nhiều công nghệ mà không có định hướng cũng có thể gây quá tải.

Ví dụ, một BA làm trong lĩnh vực fintech cần hiểu cơ bản về data flow, API và bảo mật. Nếu không, họ sẽ gặp khó khăn khi làm việc với team kỹ thuật và không thể phân tích yêu cầu một cách chính xác.

Giải pháp ở đây là BA cần học có chọn lọc, tập trung vào những kiến thức liên quan trực tiếp đến domain và dự án của mình. Thay vì trở thành chuyên gia kỹ thuật, BA nên hướng đến việc hiểu đủ để giao tiếp và phân tích hiệu quả.

Kết luận

Những thách thức mà Business Analyst đối mặt không phải là rào cản, mà là một phần tất yếu của vai trò này. Từ việc xử lý yêu cầu mơ hồ, quản lý stakeholder đến việc định hướng giá trị, tất cả đều đòi hỏi BA phải có tư duy phân tích sâu sắc và kỹ năng mềm vững vàng.

Trong bối cảnh hiện đại, một BA giỏi không chỉ là người hiểu yêu cầu, mà còn là người hiểu vấn đề, hiểu con người và hiểu cách tạo ra giá trị thực sự. Việc nhận diện và vượt qua các khó khăn phổ biến sẽ giúp BA không chỉ hoàn thành công việc mà còn phát triển sự nghiệp một cách bền vững. Hãy theo dõi BAC's Blog để cập nhật thêm nhiều thông tin hữu ích nhé!

Nguồn:

https://www.linkedin.com/pulse/top-17-most-common-issues-faced-business-analyst-how-them-ghandour-d8gkf/

Nhu cầu đào tạo doanh nghiệp

BAC là đơn vị đào tạo BA đầu tiên tại Việt Nam. Đối tác chính thức của IIBA quốc tế. Ngoài các khóa học public, BAC còn có các khóa học in house dành riêng cho từng doanh nghiệp. Chương trình được thiết kế riêng theo yêu cầu của doanh nghiệp, giúp doanh nghiệp giải quyết những khó khăn và tư vấn phát triển.

CÁC KHOÁ HỌC BUSINESS ANALYST BACs.VN DÀNH CHO BẠN

Khoá học Online:

Khoá học Offline:

Tại Tp.HCM:

Tại Hà Nội:

Tham khảo lịch khai giảng TẤT CẢ các khóa học mới nhất

Ban biên tập nội dung - BAC

Click để đọc tiếp

Ngành phân tích dữ liệu học trường nào tốt tại TP. HCM và Hà Nội?

Ngành phân tích dữ liệu học trường nào tốt là băn khoăn của nhiều bạn trẻ hiện nay. Sự phát triển nhanh chóng của dữ liệu đã thúc đẩy nhu cầu việc làm và mở ra nhiều cơ hội. Hãy cùng BAC khám phá danh sách những ngôi trường tốt nhất.
Hướng dẫn cách tích PDU để gia hạn chứng chỉ IIBA

Trong bài viết này, cùng BAC tìm hiểu hướng dẫn cách xây dựng kế hoạch tích PDU cho chu kỳ 01/01/2025 – 01/01/2028, dựa trên 4 hạng mục dễ tích điểm nhất: Work History, Professional Activities, Self-Directed Learning, Professional Development. Khám phá ngay nhé!
Tips hay giúp BA ghi điểm trong mắt nhà tuyển dụng

Phỏng vấn BA là sự kết hợp giữa kiến thức nền tảng, kinh nghiệm thực tế, kỹ năng phân tích và đặc biệt là cách bạn trình bày giá trị của mình. Trong bài viết này, cùng BAC khám phá Tips hay giúp BA ghi điểm trong mắt nhà tuyển dụng nhé.
SQL giúp Business Analyst trả lời câu hỏi kinh doanh như thế nào?

SQL không chỉ là kỹ năng kỹ thuật mà là công cụ chiến lược giúp Business Analyst tự chủ trong việc khai thác dữ liệu. SQL giúp BA chuyển hóa các câu hỏi kinh doanh mơ hồ thành con số cụ thể, kiểm chứng giả định để giảm tranh luận cảm tính và viết yêu cầu hệ thống sát thực tế.

Bình luận

Lê Anh Tuấn

Chuyên viên HO - Kỹ thuật Ngân hàng số Eximbank

Tôi là nhân sự thuộc Trung tâm Phát triển CNTT – Khối Ngân hàng số, hiện đang đảm nhiệm vai trò kiểm thử phần mềm (tester). Việc tham gia khóa học Business Analyst đã mang lại cho tôi góc nhìn toàn diện và rõ ràng hơn về vai trò của BA trong lĩnh vực ngân hàng.

Khóa học Fundamental Business Analysis tại BAC không chỉ giúp tôi hiểu đúng bản chất công việc BA mà còn hỗ trợ phát triển tư duy nghiệp vụ – từ tiếp cận giải pháp kỹ thuật sang tập trung vào nhu cầu người dùng. Phương pháp giảng dạy kết hợp lý thuyết và thực hành thực tiễn, cùng các hoạt động mô phỏng, thảo luận nhóm đã giúp tôi nâng cao kỹ năng giao tiếp, phân tích và trình bày yêu cầu – những năng lực thiết yếu để phối hợp hiệu quả giữa các bên trong dự án công nghệ.

Xem chi tiết +
Huỳnh Cao Cường

Nhân viên HO - Kỹ thuật Ngân hàng số Eximbank

Tôi hiện đang công tác tại Trung tâm Phát triển CNTT – Khối CNTT, với vai trò là nhân sự chức năng phụ trách mảng Ngân hàng số, chuyên sâu về kiểm thử phần mềm (Tester). Trước khi tham gia khóa học Fundamental Business Analysis do BAC tổ chức, tôi từng hình dung BA chỉ đơn thuần là cầu nối giữa bộ phận kỹ thuật và nghiệp vụ.

Tuy nhiên, quá trình học đã giúp tôi nhận thức rõ hơn về bản chất và tầm quan trọng của vị trí này. BA không chỉ kết nối các bên liên quan, mà còn giữ vai trò định hình yêu cầu, đảm bảo giải pháp được thiết kế đúng mục tiêu và sát với nhu cầu thực tế. Khóa học đã trang bị cho tôi tư duy phân tích bài bản, khả năng diễn đạt yêu cầu rõ ràng, và kỹ năng phối hợp hiệu quả trong môi trường dự án đa chiều.

Với nền tảng công nghệ thông tin sẵn có, khóa học là bước chuyển hướng quan trọng giúp tôi phát triển tư duy nghiệp vụ vững chắc và sẵn sàng theo đuổi lộ trình nghề nghiệp chuyên sâu trong lĩnh vực Business Analysis tại Eximbank.

Xem chi tiết +
Nguyễn Thị Mai Bình

Business Analyst

Với một người ngoại đạo như mình thì những chuyên đề về "kỹ thuật" của BA hết sức quan trọng. Ví dụ như sử dụng các diagram để mô hình hóa requirement, viết User Story/Use case, v...v..

Đến với khóa học Fundamental Business Analysis, mình đã được gặp thầy Lộc, một người người rất nhiệt tình và có tâm. Ngoài việc chia sẻ các kinh nghiệm thực tế trên lớp thì thầy còn dành thời gian ra để tư vấn, hỗ trợ, góp ý CV cho mình. Bên cạnh đó trung tâm và anh Phụng cũng hỗ trợ gửi CV, kết nối học viên tới mạng lưới các công ty đối tác chất lượng, điều này giúp học viên như mình tìm được công việc phù hợp nhất. Cảm ơn BAC.
Xem chi tiết +

Professional Transfer Services in Batumi

Luxury Georgian Transfer Services – Tbilisi & Batumi

Airport Transfers in Georgia

Ngành phân tích dữ liệu học trường nào tốt tại TP. HCM và Hà Nội?

Hướng dẫn cách tích PDU để gia hạn chứng chỉ IIBA

Tips hay giúp BA ghi điểm trong mắt nhà tuyển dụng

SQL giúp Business Analyst trả lời câu hỏi kinh doanh như thế nào?

CÔNG TY CỔ PHẦN ĐÀO TẠO VÀ TƯ VẤN BAC