Jan 29, 2026

Business Analyst làm gì trong lĩnh vực EdTech?

Trong những năm gần đây, EdTech (Education Technology) đã trở thành một trong những lĩnh vực phát triển nhanh tại Việt Nam và trên thế giới. Sự bùng nổ của học trực tuyến, nền tảng LMS, ứng dụng học tập cá nhân hóa và AI trong giáo dục đã tạo ra nhu cầu lớn về đội ngũ phát triển sản phẩm. Trong bối cảnh đó, vai trò của Business Analyst (BA) ngày càng trở nên quan trọng, không chỉ như một người “viết yêu cầu”, mà là nhân tố đảm bảo công nghệ thực sự phục vụ mục tiêu giáo dục. Hãy cùng BAC khám phá trong bài viết dưới đây.

1. Đặc thù của lĩnh vực EdTech đối với Business Analyst

EdTech là một domain có tính chất đặc thù so với nhiều lĩnh vực khác như tài chính, thương mại điện tử hay logistics. Thách thức lớn nhất nằm ở chỗ: giá trị của sản phẩm EdTech không chỉ được đo bằng doanh thu hay số lượng người dùng, mà còn bằng hiệu quả học tập và sự thay đổi hành vi của người học.

Trong một hệ thống EdTech, người dùng không đồng nhất. Một nền tảng có thể phục vụ đồng thời học sinh, sinh viên, người đi làm, giáo viên, phụ huynh và đội ngũ quản trị. Mỗi nhóm có mục tiêu, động lực và hành vi sử dụng khác nhau. Điều này đòi hỏi BA phải có khả năng phân tích đa chiều, không chỉ nhìn hệ thống từ góc độ business hay technical, mà còn từ góc độ giáo dục và trải nghiệm người học.

2. Phân tích người học và các bên liên quan

Một trong những nhiệm vụ quan trọng nhất của BA trong EdTech là phân tích người học (learner analysis). Thay vì chỉ xây dựng persona ở mức cơ bản, BA cần đi sâu vào hành vi học tập, bối cảnh sử dụng và rào cản tâm lý của người học.

Ví dụ, một sinh viên năm nhất sẽ có cách tiếp cận nội dung rất khác so với một người đi làm học để nâng cao kỹ năng. Thời gian học, mức độ tập trung, kỳ vọng về nội dung và cách đánh giá kết quả học tập đều khác nhau. BA cần thu thập thông tin này thông qua phỏng vấn, khảo sát, dữ liệu sử dụng hệ thống và phản hồi từ giáo viên.

Ngoài người học, BA còn phải làm việc chặt chẽ với giáo viên, đội ngũ phát triển nội dung, bộ phận vận hành và đội kỹ thuật. Việc cân bằng giữa nhu cầu sư phạm và khả năng triển khai kỹ thuật là một trong những bài toán khó nhất trong EdTech.

3. Xác định bài toán kinh doanh và bài toán giáo dục

Khác với nhiều sản phẩm công nghệ khác, EdTech luôn tồn tại song song hai loại bài toán: bài toán kinh doanh và bài toán giáo dục. Business Analyst đóng vai trò quan trọng trong việc xác định và làm rõ cả hai.

Một vấn đề thường gặp trong EdTech là tỷ lệ học viên hoàn thành khóa học thấp. Nếu chỉ nhìn ở bề mặt, giải pháp có thể là thêm tính năng nhắc học hoặc gamification. Tuy nhiên, BA cần đi sâu hơn để xác định nguyên nhân thực sự: nội dung quá dài, mức độ khó không phù hợp, thiếu tương tác hay trải nghiệm người dùng kém.

Việc xác định đúng problem statement giúp đội ngũ tránh việc phát triển tính năng không giải quyết được vấn đề cốt lõi, đồng thời đảm bảo nguồn lực được sử dụng hiệu quả.

4. Thiết kế yêu cầu cho hệ thống học tập

Trong EdTech, BA thường tham gia trực tiếp vào việc xây dựng yêu cầu cho các hệ thống như Learning Management System (LMS), hệ thống quản lý nội dung học tập, hệ thống đánh giá và báo cáo.

Khác với việc viết yêu cầu cho các hệ thống thuần nghiệp vụ, yêu cầu trong EdTech cần thể hiện rõ logic học tập và tiêu chí đánh giá kết quả học. Ví dụ, khi xây dựng chức năng theo dõi tiến độ học tập, BA phải làm rõ cách tính tiến độ, điều kiện hoàn thành bài học, cách xử lý trường hợp học viên học lại hoặc bỏ dở.

Sự mơ hồ trong yêu cầu có thể dẫn đến hệ thống vận hành đúng về mặt kỹ thuật nhưng không hỗ trợ được quá trình học tập, gây lãng phí thời gian và chi phí phát triển.

5. Phân tích dữ liệu học tập và đo lường hiệu quả

Một điểm mạnh của EdTech là khả năng thu thập dữ liệu học tập chi tiết. Business Analyst đóng vai trò quan trọng trong việc phân tích và diễn giải các dữ liệu này để hỗ trợ quyết định sản phẩm.

Các chỉ số thường được BA quan tâm bao gồm tỷ lệ hoàn thành khóa học, điểm dừng của người học, thời gian trung bình cho mỗi bài học và kết quả đánh giá. Tuy nhiên, dữ liệu chỉ thực sự có giá trị khi được đặt trong bối cảnh đúng.

BA kết hợp dữ liệu & Phân tích đề xuất cải tiến

Ví dụ, việc học viên bỏ học ở một bài cụ thể có thể phản ánh nội dung quá khó, cách trình bày không phù hợp hoặc đơn giản là thời lượng bài học quá dài. BA cần kết hợp dữ liệu định lượng với phản hồi định tính để đưa ra đề xuất cải tiến hợp lý.

6. Vai trò của BA trong việc ứng dụng AI vào EdTech

Sự phát triển của AI mở ra nhiều cơ hội cho EdTech, từ cá nhân hóa lộ trình học, gợi ý nội dung đến chatbot hỗ trợ học tập. Trong bối cảnh này, BA không phải là người xây dựng thuật toán, nhưng đóng vai trò quan trọng trong việc xác định bài toán phù hợp để ứng dụng AI.

BA cần làm rõ mục tiêu sử dụng AI, nguồn dữ liệu đầu vào, tiêu chí đánh giá hiệu quả và rủi ro tiềm ẩn. Việc áp dụng AI một cách thiếu định hướng có thể dẫn đến sản phẩm phức tạp nhưng không mang lại giá trị thực tế cho người học.

7. EdTech và cơ hội phát triển nghề nghiệp cho BA

Làm việc trong lĩnh vực EdTech mang lại cho Business Analyst nhiều cơ hội phát triển chuyên môn. Đây là môi trường phù hợp để rèn luyện tư duy sản phẩm, nâng cao kỹ năng phân tích dữ liệu và tiếp cận các xu hướng công nghệ mới như AI và learning analytics.

Tuy nhiên, EdTech cũng đòi hỏi BA phải có sự kiên nhẫn và khả năng học hỏi liên tục. Việc hiểu sâu về giáo dục, hành vi người học và phương pháp sư phạm là điều không thể thiếu nếu muốn đi xa trong lĩnh vực này.

Kết luận

Business Analyst trong lĩnh vực EdTech không chỉ là người trung gian giữa business và kỹ thuật, mà còn là cầu nối giữa công nghệ và giáo dục. Vai trò của BA là đảm bảo mỗi quyết định sản phẩm đều hướng đến mục tiêu cuối cùng: cải thiện chất lượng và hiệu quả học tập.

Trong bối cảnh EdTech tiếp tục phát triển, BA có cơ hội đóng góp trực tiếp vào việc tạo ra những giải pháp giáo dục bền vững và có ý nghĩa lâu dài. Đây là một domain đầy thách thức, nhưng cũng rất đáng đầu tư cho những ai muốn phát triển sự nghiệp Business Analyst theo hướng chuyên sâu và dài hạn.
Hãy theo dõi BAC's Blog để cập nhật thêm nhiều thông tin hữu ích nhé!

Nguồn tham khảo:
Internet

Nhu cầu đào tạo doanh nghiệp

BAC là đơn vị đào tạo BA đầu tiên tại Việt Nam. Đối tác chính thức của IIBA quốc tế. Ngoài các khóa học public, BAC còn có các khóa học in house dành riêng cho từng doanh nghiệp. Chương trình được thiết kế riêng theo yêu cầu của doanh nghiệp, giúp doanh nghiệp giải quyết những khó khăn và tư vấn phát triển.

CÁC KHOÁ HỌC BUSINESS ANALYST BACs.VN DÀNH CHO BẠN

Khoá học Online:

Khoá học Offline:

Tại Tp.HCM:

Tại Hà Nội:

Tham khảo lịch khai giảng TẤT CẢ các khóa học mới nhất

Ban biên tập nội dung - BAC

Click để đọc tiếp

Sự nghiệp Business Analyst: Không phải con đường thẳng, mà là hành trình tích lũy tư duy

Bài viết khẳng định Business Analysis là một hành trình trưởng thành về tư duy chứ không chỉ là sự thăng tiến về chức danh. Điểm khác biệt giữa một BA bình thường và một BA xuất sắc
Có thể đảm nhiệm cả hai vai trò: Business Analyst và Scrum Master không?

Khi các dự án Agile ngày càng nhiều, không ít Business Analyst từng đặt ra một câu hỏi: “Có thể đảm nhiệm cả hai vai trò: Business Analyst và Scrum Master không?”. Cùng BAC giải đáp thắc mắc ngay trong bài viết sau nhé!
Lộ trình hướng đến thành công của Business Analyst trong nhóm Scrum

Hiện nay, BA chính là cầu nối chiến lược giữa các bên liên quan và nhóm phát triển, đặc biệt là trong các nhóm Scrum đa chức năng. Cùng BAC tìm hiểu lộ trình hướng đến thành công của Business Analyst trong nhóm Scrum ngay nhé!
Cập nhật kỳ thi ECBA năm 2025 20 kỹ thuật trọng tâm cần nắm (Phần 2)

Hãy cùng BAC khám phá những kỹ thuật trọng tâm trong kỳ thi ECBA sắp tới. Thay đổi này từ IIBA được tin là sẽ tạo ra những ảnh hưởng tích cực với cộng đồng phân tích dữ liệu như phát triển theo chiều sâu, giúp người mới tập trung vào các kỹ năng thường dùng trong dự án,...

Bình luận

Lê Anh Tuấn

Chuyên viên HO - Kỹ thuật Ngân hàng số Eximbank

Tôi là nhân sự thuộc Trung tâm Phát triển CNTT – Khối Ngân hàng số, hiện đang đảm nhiệm vai trò kiểm thử phần mềm (tester). Việc tham gia khóa học Business Analyst đã mang lại cho tôi góc nhìn toàn diện và rõ ràng hơn về vai trò của BA trong lĩnh vực ngân hàng.

Khóa học Fundamental Business Analysis tại BAC không chỉ giúp tôi hiểu đúng bản chất công việc BA mà còn hỗ trợ phát triển tư duy nghiệp vụ – từ tiếp cận giải pháp kỹ thuật sang tập trung vào nhu cầu người dùng. Phương pháp giảng dạy kết hợp lý thuyết và thực hành thực tiễn, cùng các hoạt động mô phỏng, thảo luận nhóm đã giúp tôi nâng cao kỹ năng giao tiếp, phân tích và trình bày yêu cầu – những năng lực thiết yếu để phối hợp hiệu quả giữa các bên trong dự án công nghệ.

Xem chi tiết +
Huỳnh Cao Cường

Nhân viên HO - Kỹ thuật Ngân hàng số Eximbank

Tôi hiện đang công tác tại Trung tâm Phát triển CNTT – Khối CNTT, với vai trò là nhân sự chức năng phụ trách mảng Ngân hàng số, chuyên sâu về kiểm thử phần mềm (Tester). Trước khi tham gia khóa học Fundamental Business Analysis do BAC tổ chức, tôi từng hình dung BA chỉ đơn thuần là cầu nối giữa bộ phận kỹ thuật và nghiệp vụ.

Tuy nhiên, quá trình học đã giúp tôi nhận thức rõ hơn về bản chất và tầm quan trọng của vị trí này. BA không chỉ kết nối các bên liên quan, mà còn giữ vai trò định hình yêu cầu, đảm bảo giải pháp được thiết kế đúng mục tiêu và sát với nhu cầu thực tế. Khóa học đã trang bị cho tôi tư duy phân tích bài bản, khả năng diễn đạt yêu cầu rõ ràng, và kỹ năng phối hợp hiệu quả trong môi trường dự án đa chiều.

Với nền tảng công nghệ thông tin sẵn có, khóa học là bước chuyển hướng quan trọng giúp tôi phát triển tư duy nghiệp vụ vững chắc và sẵn sàng theo đuổi lộ trình nghề nghiệp chuyên sâu trong lĩnh vực Business Analysis tại Eximbank.

Xem chi tiết +
Nguyễn Thị Mai Bình

Business Analyst

Với một người ngoại đạo như mình thì những chuyên đề về "kỹ thuật" của BA hết sức quan trọng. Ví dụ như sử dụng các diagram để mô hình hóa requirement, viết User Story/Use case, v...v..

Đến với khóa học Fundamental Business Analysis, mình đã được gặp thầy Lộc, một người người rất nhiệt tình và có tâm. Ngoài việc chia sẻ các kinh nghiệm thực tế trên lớp thì thầy còn dành thời gian ra để tư vấn, hỗ trợ, góp ý CV cho mình. Bên cạnh đó trung tâm và anh Phụng cũng hỗ trợ gửi CV, kết nối học viên tới mạng lưới các công ty đối tác chất lượng, điều này giúp học viên như mình tìm được công việc phù hợp nhất. Cảm ơn BAC.
Xem chi tiết +

Professional Transfer Services in Batumi

Luxury Georgian Transfer Services – Tbilisi & Batumi

Airport Transfers in Georgia

Sự nghiệp Business Analyst: Không phải con đường thẳng, mà là hành trình tích lũy tư duy

Có thể đảm nhiệm cả hai vai trò: Business Analyst và Scrum Master không?

Lộ trình hướng đến thành công của Business Analyst trong nhóm Scrum

Cập nhật kỳ thi ECBA năm 2025 20 kỹ thuật trọng tâm cần nắm (Phần 2)

CÔNG TY CỔ PHẦN ĐÀO TẠO VÀ TƯ VẤN BAC