Dec 23, 2025

Khám phá về nghệ thuật tiếp cận User Story dành cho Business Analyst

Trong vai trò của một Business Analyst (BA), việc hiểu đúng nhu cầu của người dùng cuối là điều vô cùng quan trọng để tạo nên những giải pháp đúng kỳ vọng và hiệu quả. Tuy nhiên, việc biết người dùng muốn gì là một chuyện, còn hiểu rõ tại sao họ cần điều đó và nó đóng góp như thế nào vào mục tiêu kinh doanh lại là một câu chuyện khác, đòi hỏi kỹ năng phân tích sâu hơn. Trong hành trình đó, User Story (câu chuyện người dùng) trở thành một công cụ vừa đơn giản, vừa hữu ích, giúp BA dễ dàng tiếp cận nhu cầu từ chính góc nhìn của người sử dụng.

Bài viết dưới đây sẽ cung cấp cái nhìn toàn diện, chi tiết và mang tính ứng dụng cao về User Story trong công việc thực tiễn. Chần chờ gì mà không cùng BAC khám phá về nghệ thuật tiếp cận User Story dành cho Business Analyst.

1. User Story là gì và vì sao lại quan trọng đến vậy?

User Story là một câu mô tả ngắn gọn về nhu cầu của người dùng, được thể hiện theo góc nhìn của chính người đó. Không giống như các tài liệu yêu cầu dài dòng và kỹ thuật, User Story tập trung vào yếu tố con người: ai cần gì và vì sao họ cần điều đó. Mẫu câu thường gặp của một User Story là:

"Là một [vai trò người dùng], tôi muốn [mục tiêu], để tôi có thể [lợi ích hoặc mục đích]."

Ví dụ: "Là một nhân viên kế toán, tôi muốn xem báo cáo dòng tiền theo thời gian thực, để tôi có thể kiểm soát chi phí tốt hơn."

Câu nói này chỉ dài một dòng, nhưng mang đầy đủ ba yếu tố thiết yếu: vai trò, mong muốn cụ thể và lý do. Nó không chỉ giúp BA hiểu nhanh nhu cầu mà còn tạo tiền đề cho các cuộc thảo luận sâu hơn, nơi những chi tiết kỹ thuật, ràng buộc và giải pháp bắt đầu được thảo luận rõ ràng hơn.

Trong thực tế, nhiều dự án thất bại không phải vì giải pháp kỹ thuật yếu kém, mà vì không ai hiểu rõ người dùng thực sự cần gì. User Story chính là công cụ khắc phục hạn chế đó.

2. Hành trình thu thập và viết User Story

Học viên BA thường được giao bài tập viết User Story từ những mô tả có sẵn, nhưng trong môi trường làm việc thực tế, User Story phải được thu thập, sàng lọc và viết ra từ những thông tin rời rạc, đôi khi rất mơ hồ.

Quá trình này bắt đầu từ những cuộc phỏng vấn với người dùng. Không phải để hỏi "Anh/chị muốn gì?" mà để khám phá thói quen làm việc, các vướng mắc hiện tại và mục tiêu thực sự của họ. Câu chuyện của người dùng có thể bắt đầu bằng một than phiền như: "Tôi phải mất cả buổi sáng để tổng hợp báo cáo bằng tay". Và nhiệm vụ của BA là đào sâu xem nguyên nhân là gì, họ đang dùng công cụ nào, và họ sẽ ra sao nếu có giải pháp thay thế khác.

Quan sát trực tiếp cũng là một kỹ thuật quan trọng. Khi bạn nhìn người dùng thao tác với hệ thống, bạn sẽ nhận ra những điểm nghẽn mà bản thân họ đôi khi không nhận thức rõ. Kết hợp với các buổi brainstorming, workshop hoặc mapping về user journey (hành trình người dùng), bạn có thể phác thảo nên một loạt User Story thực tế, đại diện cho đa dạng vai trò trong tổ chức.

3. Đa dạng hóa User Story để phản ánh thực tế toàn diện

Một dự án thường có nhiều nhóm người dùng khác nhau. Nhân viên kế toán, trưởng nhóm vận hành, nhân sự hay khách hàng đầu cuối – tất cả đều có nhu cầu riêng biệt khi tương tác với hệ thống. Việc chỉ phỏng vấn một nhóm là chưa đủ.

Lấy ví dụ từ một hệ thống quản lý nhân sự. Nếu chỉ thu thập yêu cầu từ phòng nhân sự, bạn sẽ thiếu góc nhìn của nhân viên, người quản lý trực tiếp, và thậm chí là phòng tài chính. Mỗi vai trò sẽ đưa ra các User Story khác nhau, thể hiện kỳ vọng và khó khăn riêng.

Khi bạn tổng hợp được nhiều User Story đa dạng, bạn sẽ thấy bức tranh toàn cảnh dần rõ nét. Lúc này, BA không chỉ đóng vai người ghi chép mà còn là người kết nối các mong đợi rời rạc thành một giải pháp tổng thể.

4. Viết User Story thế nào để mang lại giá trị thực sự?

Một User Story hiệu quả không dừng lại ở câu chữ ngắn gọn. Nó phải đủ rõ ràng để nhóm phát triển hiểu và đủ mở để còn có thể thảo luận thêm. Để làm được điều này, BA luôn cần xác định rõ:

Vai trò người dùng: Họ là ai? Làm gì trong tổ chức?
Mục tiêu cụ thể: Họ đang cố đạt được điều gì?
Lợi ích mong muốn: Vì sao điều đó lại quan trọng?

Thêm vào đó, bạn có thể áp dụng mô hình INVEST để đánh giá chất lượng mỗi User Story:

Independent (Độc lập)
Negotiable (Có thể thương lượng)
Valuable (Mang lại giá trị rõ ràng)
Estimable (Có thể ước lượng)
Small (Đủ nhỏ để thực hiện nhanh)
Testable (Có thể kiểm thử được)

Khi mỗi User Story đáp ứng các tiêu chí trên, việc phát triển, kiểm thử và xác nhận trở nên dễ dàng hơn rất nhiều.

5. Gợi ý thực hành user story dành cho các BA mới vào nghề

Học lý thuyết là một chuyện, áp dụng vào thực tế mới là điều quan trọng. Tại trung tâm đào tạo BA, bạn có thể luyện tập bằng cách:

Lựa chọn một tình huống giả lập, đóng vai nhân viên trong tổ chức và tự xây dựng các User Story từ góc nhìn của mình.
Làm việc nhóm theo vai trò: một người đóng vai BA, một người là người dùng, người còn lại là developer. Thảo luận và viết User Story, sau đó phản biện.
Sau khi viết xong, tự đánh giá lại các User Story dựa theo tiêu chí INVEST, xem có thể cải thiện ở đâu.
Biến các User Story thành các câu hỏi phỏng vấn: nếu bạn chưa rõ "lợi ích" trong một User Story là gì, hãy thử nghĩ cách hỏi lại người dùng để tìm câu trả lời.

User Story không chỉ là công cụ kỹ thuật mà còn là cầu nối giữa nhu cầu người dùng và giải pháp kỹ thuật. Với các bạn theo đuổi nghề Business Analyst, việc thành thạo User Story sẽ giúp bạn không chỉ ghi nhận đúng yêu cầu, mà còn xây dựng được sự tin tưởng và phối hợp hiệu quả với toàn bộ các bên liên quan.

Đừng xem thường sự đơn giản của một câu văn ngắn vì đằng sau đó là cả một câu chuyện phức tạp đang chờ bạn khám phá. Và càng luyện tập nhiều, bạn càng giỏi trong việc chuyển đổi những chia sẻ mơ hồ thành những giải pháp rõ ràng, đo lường được và mang lại giá trị thực sự. Đừng quên cập nhật những kiến thức hữu ích tại BAC's Blog nhé.

Nguồn tham khảo:
https://thebaguide.com

Nhu cầu đào tạo doanh nghiệp

BAC là đơn vị đào tạo BA đầu tiên tại Việt Nam. Đối tác chính thức của IIBA quốc tế. Ngoài các khóa học public, BAC còn có các khóa học in house dành riêng cho từng doanh nghiệp. Chương trình được thiết kế riêng theo yêu cầu của doanh nghiệp, giúp doanh nghiệp giải quyết những khó khăn và tư vấn phát triển.

CÁC KHOÁ HỌC BUSINESS ANALYST BACs.VN DÀNH CHO BẠN

Khoá học Online:

Khoá học Offline:

Tại Tp.HCM:

Tại Hà Nội:

Tham khảo lịch khai giảng TẤT CẢ các khóa học mới nhất

Ban biên tập nội dung - BAC

Click để đọc tiếp

Top 10 xu hướng phân tích dữ liệu mới nổi trong năm 2026

Các xu hướng mới trong lĩnh vực phân tích dữ liệu tiếp tục là chủ đề nhận được nhiều sự quan tâm trong năm 2026. Việc nắm bắt và khai thác hiệu quả chắc chắn sẽ tạo ra lợi thế cho doanh nghiệp. Hãy cùng BAC khám phá chi tiết.
Các phương thức học trực tuyến hiệu quả trong bối cảnh giáo dục hiện nay

Bài viết phân tích 5 phương thức học trực tuyến phổ biến: Đồng bộ, Không đồng bộ, Học kết hợp (Blended Learning), Lớp học đảo ngược (Flipped Classroom) và Cá nhân hóa. Trong đó, Blended Learning được đánh giá là hiệu quả nhất
Vấn đề khó khăn của đào tạo trực tuyến tại Việt Nam

Các rào cản chính của E-learning tại Việt Nam gồm: hạ tầng internet chưa đồng bộ, thiếu khung tiêu chuẩn chất lượng quốc gia, và sự hạn chế về kỹ năng số của cả giáo viên lẫn học sinh, những thách thức lớn cần giải quyết để phát triển giáo dục trực tuyến bền vững sau đại dịch.
Các bước xây dựng bài giảng trực tuyến hiệu quả

Quy trình 6 bước cốt lõi để xây dựng bài giảng trực tuyến hiệu quả: từ việc phân tích người học, xác định mục tiêu cụ thể, đến thiết kế nội dung tinh gọn và tăng cường tương tác. Quy trình này nhấn mạnh việc ứng dụng công nghệ làm đòn bẩy để tối ưu trải nghiệm học tập.

Bình luận

Lê Anh Tuấn

Chuyên viên HO - Kỹ thuật Ngân hàng số Eximbank

Tôi là nhân sự thuộc Trung tâm Phát triển CNTT – Khối Ngân hàng số, hiện đang đảm nhiệm vai trò kiểm thử phần mềm (tester). Việc tham gia khóa học Business Analyst đã mang lại cho tôi góc nhìn toàn diện và rõ ràng hơn về vai trò của BA trong lĩnh vực ngân hàng.

Khóa học Fundamental Business Analysis tại BAC không chỉ giúp tôi hiểu đúng bản chất công việc BA mà còn hỗ trợ phát triển tư duy nghiệp vụ – từ tiếp cận giải pháp kỹ thuật sang tập trung vào nhu cầu người dùng. Phương pháp giảng dạy kết hợp lý thuyết và thực hành thực tiễn, cùng các hoạt động mô phỏng, thảo luận nhóm đã giúp tôi nâng cao kỹ năng giao tiếp, phân tích và trình bày yêu cầu – những năng lực thiết yếu để phối hợp hiệu quả giữa các bên trong dự án công nghệ.

Xem chi tiết +
Huỳnh Cao Cường

Nhân viên HO - Kỹ thuật Ngân hàng số Eximbank

Tôi hiện đang công tác tại Trung tâm Phát triển CNTT – Khối CNTT, với vai trò là nhân sự chức năng phụ trách mảng Ngân hàng số, chuyên sâu về kiểm thử phần mềm (Tester). Trước khi tham gia khóa học Fundamental Business Analysis do BAC tổ chức, tôi từng hình dung BA chỉ đơn thuần là cầu nối giữa bộ phận kỹ thuật và nghiệp vụ.

Tuy nhiên, quá trình học đã giúp tôi nhận thức rõ hơn về bản chất và tầm quan trọng của vị trí này. BA không chỉ kết nối các bên liên quan, mà còn giữ vai trò định hình yêu cầu, đảm bảo giải pháp được thiết kế đúng mục tiêu và sát với nhu cầu thực tế. Khóa học đã trang bị cho tôi tư duy phân tích bài bản, khả năng diễn đạt yêu cầu rõ ràng, và kỹ năng phối hợp hiệu quả trong môi trường dự án đa chiều.

Với nền tảng công nghệ thông tin sẵn có, khóa học là bước chuyển hướng quan trọng giúp tôi phát triển tư duy nghiệp vụ vững chắc và sẵn sàng theo đuổi lộ trình nghề nghiệp chuyên sâu trong lĩnh vực Business Analysis tại Eximbank.

Xem chi tiết +
Nguyễn Thị Mai Bình

Business Analyst

Với một người ngoại đạo như mình thì những chuyên đề về "kỹ thuật" của BA hết sức quan trọng. Ví dụ như sử dụng các diagram để mô hình hóa requirement, viết User Story/Use case, v...v..

Đến với khóa học Fundamental Business Analysis, mình đã được gặp thầy Lộc, một người người rất nhiệt tình và có tâm. Ngoài việc chia sẻ các kinh nghiệm thực tế trên lớp thì thầy còn dành thời gian ra để tư vấn, hỗ trợ, góp ý CV cho mình. Bên cạnh đó trung tâm và anh Phụng cũng hỗ trợ gửi CV, kết nối học viên tới mạng lưới các công ty đối tác chất lượng, điều này giúp học viên như mình tìm được công việc phù hợp nhất. Cảm ơn BAC.
Xem chi tiết +

Professional Transfer Services in Batumi

Luxury Georgian Transfer Services – Tbilisi & Batumi

Airport Transfers in Georgia

Top 10 xu hướng phân tích dữ liệu mới nổi trong năm 2026

Các phương thức học trực tuyến hiệu quả trong bối cảnh giáo dục hiện nay

Vấn đề khó khăn của đào tạo trực tuyến tại Việt Nam

Các bước xây dựng bài giảng trực tuyến hiệu quả

CÔNG TY CỔ PHẦN ĐÀO TẠO VÀ TƯ VẤN BAC